Yerli Koyun Irkları

 

Yerli koyunlarımızı, Yağlı Kuyruklular, İnce ve Yağsız Kuyruklular olmak üzere iki grupta toplayabiliriz. Yağlı kuyruklu yerli koyunlar: Yağlı kuyruklu koyunlarımız içinde en önemlileri, Karaman, Dağlıç ve İvesi’dir. Daha az önemli, yöresel tipler olarak da Hedik, Tuğ, Hemdin ve Ödemiş’i sayabiliriz.

Yağsız ince uzun kuyruklu yerli koyunlar: Yağsız ince uzun kuyruklu koyun ırklarımızı içinde en önemli olanlar Kıvırcık, Sakız ve Karayaka koyunlarıdır.

Türkiye melez koyun ırkları: Türkiye dokuma endüstrisinin gereksinme duyduğu nitelikli yapağı gereksinmesini karşılamak üzere uygulana gelen merinoslaştırma çalışmaları sonucunda elde edilmişlerdir. Bu tiplerin başlıcaları; Karacabey Merinosu, Malya koyunu, Anadolu Merinosu ve Konya Merinosudur.

Et-yapağı verim icin yetiştirilen yerli koyun ırkları: Yerli koyun ırklarının et-yapağı verimi yönünde ıslahı amacıyla yararlanılan başlıca ırklar Merinos Koyunu,  Rambouillet koyunu, ile de France Koyunu ve Texel koyunu olmuştur. Bu ırkların kimilerinden yararlanılarak Ramlıç (Çifteler) ve Menemen gibi koyun tipleri oluşturulmuştur. Son olarak 1987 yılında Border Leicester, Hampshire, Dorset Down, Lincoln ve Alman Siyah Başlı Elçi koyunu gibi etçi kimi kültür ırkları yurdumuza getirilmiştir.

Süt ve döl verimi için yetiştirilen yerli Koyun ırkları: Özellikle Batı Anadolu’da oluşturulan süt ve döl verim yönlü koyun tiplerinin başlıcaları, Tahirova, Sönmez, Acıpayam ve Türkgeldi tipleri ile ara kademe olarak kullanılan Asaf tipidir.

Yerli Koyun Irkları Ve Özellikleri Nelerdir?


Karaman Koyunu ve Özellikleri:

Yerli koyun ırkları arasında yayılış alanı ve sayı bakımından Karaman koyunları başta gelir. Bütün Orta ve Doğu Anadolu bölgesine yayılmış bulunan bu ırk, tipik kara ikliminin hüküm sürdüğü bölgelerde yetişir ve uzun asırlardan beri bu koşulları uymuşlardır. Batıda Sakarya Havzası, Eskişehir ve Kütahya ile doğu sınırlarımıza kadar her yerde yetiştirilen Karaman koyunları yayla hayvanı olarak tanınmış olup, kıyı şeritlerinde görülmezler. Kurak iklimi, seyrek otlu fakir Anadolu otlaklardaki koşullara uymuştur. Bu yerli koyun ırkı açlığa ve kötü koşullara karşı dayanıklıdır. Kuyrukta toplanan yağ bir yedek besin deposu görevini üstlenir ve açlık döneminde hayvanlar gereksinme duydukları enerjiyi sağlamak için bu yağı kullanırlar.

Kaba karışık yapağılı, yağlı kuyruklu olan bu ırkta et kalitesi çok iyi sayılmaz. Yağ kuyrukta toplandığından et lifleri arasında nadiren yağ çizgilerine rastlanır. Etleri kuru ve sert olup, lifleri kabacadır. Genel olarak koyunlar boynuzsuz, koçlar boynuzludur. Yağlı kuyrukludur ve kuyruk S formundadır. Karaman koyunları 3-4 aylık bir laktasyon devresinde kuzunun emdiği hariç, 25-30 kg süt verirler. Kimi bölgelerde ve iyi bakım-besleme koşullarında süt verimi biraz daha yüksek olur. Karaman Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Akkaraman Koyunu ve Özellikleri:

Akkaraman Koyunu Batıda Eskişehir’den ve Kütahya’dan başlayarak Doğuda Sivas’a kadar, sahillere inmemek kaydıyla. bütün Orta Anadolu’da yetiştirilir. Kötü çevre şartlarına ve hastalıklara dayanıklıdır. Sağlam yapılı ve kanaatkârdır. Yetersiz bakım besleme, farklı ve değişken iklim koşullarında yaşayabilir. Yağlı kuyruklu oluşu nedeniyle yetersiz besleme dönemlerinde yaşama gücü yüksektir. Yerli koyun ırkları içinde en uysal olanıdır, sevk ve idaresi kolaydır. Sürü ve analık iç güdüsü iyidir. Uzun yol yürüyüşlerine dayanıklıdır. Fakir meralardan yararlanma yeteneği yüksektir.

Yerli koyun ırkları içinde iri yapılı olarak tanımlanır. Vücut dar ve uzundur. Sırt hattı düzdür, bazılarında hafif bir çukurluk görülebilir. Baş uzun ve dar, yüz çıplak ve üzerinde değişik büyüklükte kâkül (hotoz) bulunur. Koçlarda baş hafif dış bükeydir. Uzun ve sarkık kulaklıdır. Bacaklar uzun ve sağlam, tırnaklar sağlam ve serttir. Vücut rengi genellikle beyazdır. Genellikle baş, burun, kulak ve ayaklarda siyah lekeler bulunur. Baş, boyun altı ve bacaklar yapağısızdır. Yapağı kaba karışık ve seyrektir. Koyunlar boynuzsuzdur. Erkeklerde küçük yapılı yada tam gelişmemiş boynuz bulunabilir. S formunda yağlı kuyrukludur.

Akkaraman Koyunu yazları kurak ve sıcak, kışları soğuk ve karlı bozkır iklimine uyum sağlamıştır. Fazla engebeli olmayan, bitki örtüsü zayıf geniş meralarda yetiştirilir. Canlı ağırlık bölgeye ve hayvanın yaşına göre değişmek üzere koyunlarda 35 - 60 kg arasında değişir. Süt verimi de sürüden sürüye farklılık gösterir. Genel olarak 25 - 30 kg süt verdikleri kabul edilirse de kimi bölgelerde ve iyi sürülerde ortalama süt verimi 50 - 60 kg’a çıkabilir. Kuyruk orta büyüklükte ve 5 - 6 kg ağırlığındadır. Akkaraman Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Morkaraman Koyunu ve Özellikleri:

Morkaraman koyunu Doğu Anadolu Bölgesi'nin soğuk ve uzun kış koşullarına ve dağlık yapısına çok iyi uyum sağlamıştır. Mor yada Kızıl Karaman denen karaman varyetesi yetiştirilir. Renkleri kızıldan mora kadar değişmekle birlikte göz, ağız ve burun etrafı daha açık baş ve ayaklar vücuda nazaran daha koyu renklidir. Karın ve boyun genellikle çıplak veya seyrek örtülüdür. Bacaklar bileklerden itibaren yapağısızdır. Kuzular doğumda, mordan siyaha kadar değişik renk gösterirler ve bazen de daha açık renkli doğarlar. Sağlam ve iri yapılıdır. Sağrı cidagodan biraz yüksektir. Boyun uzun, göğüs dar, sağrı düşük ve bacaklar yüksektir. Kulak büyük, enli, sarkık ve yana doğru yatıktır. Baş vücuda nazaran uzun ve öne doğru incelmiştir. Baş profili alnın buruna geçiş yerinden biraz yukarıda hafif çukurluk gösterir. Erkekler çoğunlukla boynuzludur. Boynuzlar büyük ve helezonidir, dişiler ise zayıf boynuzlu veya boynuzsuz olabilir. Mor Karaman koyunu yağlı kuyrukludur. Kuyruk omurları iki defa bükülme yaptığından S formundadır.

Sürü ve analık içgüdüsü, yürüme yeteneği iyi, sevk ve idaresi kolaydır. Yaşama gücü ve kötü çevre koşullarına adaptasyon yeteneği yüksektir. Soğuğa karşı dayanıklıdır. Yağlı kuyruk, uzun ve yetersiz kış besleme döneminde enerji kaynağı olarak kullanılmakta, bu koşullarda yaşam garantisi sağlamaktadır. Canlı ağırlık ve cüsse bakımından Akkaraman'lardan daha büyüktür ve koyunlarda ortalama 45 - 50 kg, koçlarda ise 50- 60 kg ve kimi sürülerde 70 kg kadardır. Süt verimleri 25 - 30 kg’dır. Morkaraman Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Güney Karaman Koyunu ve Özellikleri:

Güney ve Güney Batı illerinde ve özellikle Toros bölgesinde yetiştirilen ve Karagüle daha çok benzeyen bu tip Karaman’ın bir varyetesi olarak kabul edilir. Güney Karaman koyunları Siyahtan kül rengine kadar renk nüansı gösterirler. Özellikle siyah olanlarda renk, yaş ilerledikçe kırçıllaşmaktadır. Ergin hayvanlar kül renklidir, Genç kuzularda nispeten güzel bukleli postlar görülür.

Karagül ve benzeri kürk yönünde yetiştirme bakımından ve melezleme maksadıyla bu varyeteden yararlanma söz konusudur. Kuyruk nispeten küçüktür. Yapağı ve süt verimleri diğer Karamanlar gibidir. Küçük yapılıdır. Sıcak ve kurak iklime, uzun yol yürüyüşlerine dayanıklıdır. Sürü içgüdüsü gelişmiştir. Erkekler boynuzlu, dişiler nadiren boynuzludur. Yağlı kuyrukludur. Canlı ağırlıkları 35 ile 55 kg civarındadır. Güney Karaman Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Dağlıç Koyunu ve Özellikleri:

Dağlıç koyunları Batı Anadolu Eskişehir, Kütahya, Afyon, Aydın, Muğla ve kısmen Isparta, Burdur ve Antalya illerinde yetiştirilmektedir. Vücut küçük yapılıdır. Sırt çizgisi düz, cidago yüksekliği beden uzunluğundan fazla, göğüs ve sağrı dardır. Koçlar tipik, koyunlar hafif koç başlıdır. Dağlıç’ta vücut beyaz olup. ağız, burun ve göz etrafında siyah ve kahverengi lekeler görülür. Alaca ve siyah renkli Dağlıç koyunları da vardır. Alaca olanların siyah lekeleri yaş ilerledikçe kırçıl renge döner. Erkekler genellikle boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur. Kaba karışık yapağılı ve yağlı kuyrukludur. Kuyruk yassı, geniş ve kalp şeklinde aşağı doğru sarkar.

Elverişsiz bakım ve besleme koşullarında yaşama gücü yüksektir. Adaptasyon yeteneği iyidir. Uzun yol yürüyüşlerine dayanıklı ve sürü iç güdüsü gelişmiştir. Sıcak ve kurak iklim hayvanı olmakla birlikte değişik çevre koşullarında, yetersiz mera, barınak ve bakım besleme koşullarında yetiştirilebilir. Canlı ağırlık 45-50 kg kadardır. Et kalitesi iyi sayılır. Süt verimleri 25 - 30 kg dır.

Kıvırcık ve Karaman koyunlarıyla meydana gelen melezlemeler sonucu Dağlıç’tan farklı başka tipler de meydana gelmiştir. Kıvırcık x Dağlıç melezlerine Kama Kuyruk, Dağlıç x Karaman melezlerine de yöresel olarak Çandır ve Kesbir adları verilmektedir. Dagliç Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

İvesi Koyunu ve Özellikleri:

Yurdumuzun Güney Doğu Bölgesine has bir yerli koyun olan İvesi koyunları süt veriminde gösterdikleri üstünlük nedeniyle mümkün olan her bölgede yetiştirilmektedir. Sıcak ve kurak iklim koşullarına çok iyi uyum sağlamıştır. Bu koşullarda uzun mesafeleri yürüyebilir. Analık iç güdüsü gelişmiştir. Değişik çevrelere uyum yeteneğinin yüksek ve sürü iç güdüsünün gelişmiş olması, İvesi'lerin diğer sütçü ırklara üstünlüğü olarak kabul edilir. İsrail (Avasi) İvesi'lerinin kökeni Anadolu İvesisi'dir.

Vücut sağlam ve orta yapılıdır. Süt tipine uygun, ince fakat sağlam kemik yapısına sahiptir. Vücut beyaz renklidir. Baş, kirli sarı kahverengi, siyah ve beyaz olmak üzere üç farklı renkte olabilir. Çoğunlukla alında beyaz leke vardır. Kulak ve burunda lekeler ile ayaklarda pigmentasyon bulunur. Yağlı kuyrukludur. Büyük, yağlı esas kuyruk kitlesinin üzerinde yağsız bir parça bulunur. Kuyruğun yağlı bölümünde alttan başlayıp ortaya kadar uzayan çıplak bir oyuk bulunur. Erkeklerde boynuzlar geriye, aşağıya doğru ve helezoni yapıdadır. Boynuzsuz ve hilal şeklinde boynuzlulara da rastlanır. Dişilerde % 10 oranında zayıf boynuz ve koç boynuzluluk görülür. Meme, yüksek süt verimine uygun şekilde bezel yapıdadır. Meme ve meme başı formu değişkendir. Yerli koyun ırkları arasında en çok ilgi gören bir ırk olan Ivesi koyunlarının Canlı ağırlıkları 50 ile 75 kg civarındadır. Ivesi Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Herik Koyunu ve Özellikleri:

Akkaraman ve Morkaraman koyunlarının, Karayaka koçlarıyla melezlenmesiyle elde edilmiş yarım yağlı kuyruklu ve kaba yapağılı bir tiptir. Amasya, Sivas, Çorum ve kısmen Samsun, Trabzon ve Rize bölgelerinde yetiştirilen bu koyun kuyruk yapısı bakımından Dağlıç koyununu andırır.

Vücut ve baş orta büyüklükte olup erkek lerde burun dış bükeydir. Boyun ve bacaklar orta uzunluktadır. Yapağısı genel olarak beyazdır, kahverengi ve siyah olanlara da rastlanır. Vücudun yapağısız kısımları olan; baş ve bacaklarda siyah - kahverengi leke ya da benekler görülür. Herik Koçları boynuzlu dişiler boynuzsuzdur. Hırçın ve tedirgin yapılıdır. Herik koyunu dışarıdan gelecek en ufak uyarıya dahi duyarlıdır. Düşük rakımlı tepelik alanlar ile düz arazilerde yetiştirilir. Sıcağa karşı duyarlı olup, yağışlı ve nemli hava şartlarına uyum sağlamıştır. Canlı ağırlıkları 45 ile 60 kg civarındadır. Herik Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Tuj Koyunu ve Özellikleri:

Doğu Bölgelerimizde Kars, Ardahan ve Iğdır çevrelerinde az sayıda yetiştirilen Tuj koyunları genellikle küçük yapılı ve beyaz renklidir. Erkekler boynuzlu, boynuz öne doğru helezoniktir. Dişiler boynuzsuzdur. Kuyruk çok kısa ve kuyruk omurları orta kısımda yukarıya doğru bükülmüş, ince ve yağsız kuyruk ucu aşağıya doğru yönelmiştir. Bundan dolayı kuyruğun yünsüz, çıplak alt tarafı arkadan bakılınca görülür. Sürü içgüdüsü, analık içgüdüsü ve yürüme yeteneği iyidir. Dağlık, yüksek rakımlı ve engebeli arazi şartlarına sahip bölgelerde yetiştirilir. Meraları iyi değerlendirir. Tuj koyunlarının canlı ağırlıkları 40 ile 50 kg civarındadır. Tuj Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Hemşin Koyunu ve Özellikleri:

Doğu Karadeniz Bölgesinde Artvin ve Rize illerinde sayıları yogundur. Hemşin koyunu  yerli ırklar içinde en uzun kuyruk yapısına sahiptir. Engebeli ve kayalık bölgelerde yürüme ve tırmanma yeteneği çok iyidir. Yüksek rakımlı ve fakir meraları çok iyi değerlendirir. Dayanıklılık, yaşama gücü ve kötü çevre koşullarına adaptasyon yeteneği yüksektir. Analık ve sürü içgüdüsü yüksek, ayrıca hırçındır.

Vücut sağlam ve orta iriliktedir. Hemşin koyunları genel olarak boyun kısa, göğüs nispeten dar, sağrı ve bacaklar orta yüksekliktedir. Küçük kulaklıdır. Vücut rengi genellikle siyahtan kahverengiye kadar değişmekte ve kirli beyaz olanlarına da rastlanmaktadır. Beyaz renkli olanlarda göz kenarları, alın ve bacaklarda siyah lekeler bulunmaktadır. Yüz ve baş genel olarak yapağılıdır. Arka bacaklar ince yapağı ile kaplıdır. Canlı ağırlıkları 55 ile 70 kg civarındadır. Hemşin Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Ödemiş Koyunu ve Özellikleri:

Ödemiş Koyunu Batı Anadolu’da Ödemiş çevresinde yetiştirilen uzun ve yağlı kuyruklu bir koyun tipidir. Et kalitesi düşüktür. Beyaz yapağı örtüsü içinde tek tek bazen küçük kümeler halinde siyah ve kahverengi kıllara rastlanmaktadır. Genel olarak koçlar boynuzlu, koyunlar içinde boynuzlu ve boynuzsuz olanlar görülmektedir. Gelişmiş bir memeye sahiptirler, memeler fazla sarkık olmayıp, meme uçları kalın, hafifçe yana dönüktür. Canlı ağırlık Ödemiş koyunlarında 40 - 50 kg, Ödemiş koçlarda 50 - 60 kg’dır. Ödemiş Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Kıvırcık Koyunu ve Özellikleri:

Kıvırcık koyunu Trakya, Marmara ve Kuzey Ege Bölgesinde özellikle süt ve et verimi icin yetiştirilen bir koyun türüdür. Et ve süt verimi öncelikli olmak üzere iki farklı tipi vardır. Etçi tipte vücut ve göğüs geniş ve yuvarlak, kaslar gelişmiştir. Sağrı hafif meyilli, bacaklar nispeten kısadır. Sütçü tipte vücut ve göğüs dar, bacaklar uzundur. Sırt hattı hafif çukur, sağrı hafif düşük önden arkaya doğru daralan yapıdadır. Vücut genellikle beyaz olup, siyah ve alacalık ta görülür (siyahlara Karnabat kıvırcığı denir). Baş, karın altı, bacaklar ve bazılarında da gerdan yapağısızdır. Yapağı tipi kaba karışıktır. Erkekler öne doğru spiral boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur. Kuyruk yağsız, uzun ve incedir, üzeri uzun kıllarla örtülüdür.

Sürü içgüdüsü ve engebeli arazilerde uzun mesafeleri yürüme kabiliyeti iyidir. Adaptasyon yeteneği yüksektir. Kötü çevre koşullarına dayanıklıdır. Et yağının kas ve lif aralarında dağılmış olması ete yumuşaklık ve lezzet verir. Kıvırcık kuzularının eti açık renkli ve ince liflidir. Kıvırcık ırkı koyunlarda canlı ağırlık 35-45 kg, koçlarda 50-70 kg kadardır. Kıvırcık Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Karayaka Koyunu ve Özellikleri:

Yağsız, ince uzun kuyruklu koyun ırklarından olan Karayaka Koyunları Sinop'tan Trabzon'a kadar Karadeniz kıyı ve dağlık kesimleri ile Orta Karadeniz'in İç Anadolu ile kesişen Tokat ve Amasya çevreside yetiştirilirler. Yerli koyun ırkları listesinde Karayaka eti yine Kıvırcık koyunlarında olduğu gibi; et yağının kas ve lif aralarında dağılmış olması sebebi ile çok lezzetlidir. Vücut yapısı küçüktür. Bedeni yüksekliğine nazaran uzun, geniş ve derindir. Baş küçük - orta yapılı, dar ve kaba görünüşlüdür.

Karayaka’lar içinde Karagöz ve Çakrak olmak üzere iki tip vardır. Karagözde vücut beyaz. Ağız, burun ve göz etrafında siyah lekeler vardır. Çakrak denilen tip ise daha çok Giresun’un Keşap ilçesınde bulunur. Bu tipde de vücut beyaz, baş ve kulaklar siyah renkli, ayaklar da ya tamamen siyah ya da lekelidir. Çakraklar, Karagöllerden daha alçak yapılıdır. Her iki tipte de başta hotoz vardır. Tırnak ve bacak yapısı sağlamdır, engebeli ve eğimli meralarda oldukça hızlı hareket eder. Nemli ve soğuk çevre şartlarına uyumludur. Sevk ve idaresi oldukça zordur. En kaba Yapağılı koyun ırkımızdır. Yapağısı, kaba uzun ve keçeleşme kabiliyetinin düşük olması sebebiyle yatak ve yorgan yapımında daha çok tercih edilir. Yapağı özelliği yağmurun deriye inmeden atılmasında özel bir avantaj sağlar. Karayaka dişi koyununlarında canlı ağırlık 45-50 kg olup, koçlar içinde 60 ile 70 kg gelenler vardır. Karayaka Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Karacabey Merinosu ve Özellikleri:

Yerli koyun ırkları listesinde en çok rağbet gören ve 1934 yılında Bursa Karacabey Çiftliği’ne getirilen Alman Etçi Merinosu, Kıvırcık koyunları ile melezlenmiş ve bunun sonucunda yeni tipte Karacabey Merinos ırkımız geliştirilmiştir. Karacabey Merinosu, Marmara Bölgesi’nde Bursa ve Balıkesir şehirlerinde yetiştirilmektedir. Bakım,besleme ve idaresi aynı şehirlerde yetiştirilen Kıvırcık koyunlarıyla hemen hemen aynıdır. Karacabey Merinosu, %95 Alman Et Merinosu %5 Kıvırcık geni taşımaktadır. 

Renk beyazdır. Kuyruk yağsız, uzun ve incedir. Erkekler % 10 -15 boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur. Dişi Karacabey Merinoslarının ortalama canlı ağırlıkları 60-65 kg ve Karacabey Koçları 80 ile 100 kg’dır. Kuzuların yaşama ve büyüme hızı yüksektir. Koyunlar iyi huylu, sürü içgüdüsü oldukça iyi, sürü halinde yönetilmesi kolaydır. Sağım ve kırkıma olumsuz tepki vermez. Analık içgüdüsü iyidir. Bulunduğu bölge şartlarına uyumlu ve hastalıklara dirençlidir. Karacabey Merinosu koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Malya Koyunu ve Özellikleri:

Akkaraman koyun ırkı ile Alman Yapağı Et Merinosunun melezlenmesiyle elde edilmiştir. Merinos x Akkaraman G1 dişiler, Akkaraman koçlarına verilerek Malya tipi oluşturulmuştur. Kırşehir ili ve çevresi olmak üzere Orta Anadoluda yetiştirilmektedir. Bacaklar uzun ve vücut Akkaramandan daha iridir. Renk beyazdır, baş ve bacaklarda siyah lekeler bulunabilir. Baş ve boyun altı yapağılı, bacak alt kısımları yapağısızdır. Erkekler ve dişiler boynuzsuzdur.

Bozkır iklimine ve kurak şartlara iyi adapte olmuştur. Doğumda kuzu sayısı 1.10’dur. Gelişme hızı Akkaraman irkina gore daha üstündür. Kirli yapağı verimi 2.4 - 2.8 kg arasında değişir. Yapağı inceliği 26 - 28 mikrondur. Malya koyunlarının canlı ağırlıkları ortalama 45 - 50 kg, koçlar ise 65 ile 70 kg’dır. Malya Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Anadolu Merinosu ve Özellikleri:

Alman Yapağı Et Merinosu ile Akkaramanın melezlenmesiyle elde edilmiştir. Anadolu Merinos tipi % 75 -80 Alman Yapağı Et Merinosu genotipi taşır. İç Anadolu Bölgesi şartlarına adapte olmuştur. Değişik çevre şartlarına adaptasyon yeteneği yüksektir. Yürüme yeteneği, sürü ve analık içgüdüsü iyidir. Renk beyazdır. Baş uzunluğu ve genişliği orta, dudaklar kalın, kulaklar yatay ve geniş, boyun kısa ve kalın, vücut iri, geniş, derin ve uzun, butlar dolgun ve etli, bacaklar uzun ve kuvvetlidir. Başın yüz kısmı ile bacakların alt kısımları çıplaktır. Erkek ve dişiler genelde boynuzsuzdur.

Anadolu Merinoslarının canlı ağırlıkları ortalama 50 - 55 kg, koçlar ise 80 ile 115 kg’dır. Anadolu Merinos koyunu 18 aylık olduğunda çiftleşmesi uygundur ve ortalama 1.4 kuzu doğumuna sahiptir. Anadolu Merinos koyununun, laktasyon süresi 120 gündür.Bir laktasyonda alınan süt ortalama 70-80 kg’dır. Anadolu Merinos Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Ramlıç Koyunu ve Özellikleri:

Ramlıç Koyunu yüksek yaşama gücü olan Dağlıç koyun ırkı ile Rambouıllet ırkının iyi olan et ve yapağı verim özelliklerini birleştiren bir koyun tipidir. Ramlıç koyunu, % 65-70 Rambouillet ve % 30-35 Dağlıç genotipi taşımaktadır. Vücut iri yapılıdır. Renk beyazdır. Olumsuz çevre koşullarına adaptasyonu yüksektir. Sürü içgüdüsü iyidir. Koçlar genellikle boynuzu, dişiler boynuzsuzdur. Kuyruk yapısı ince ve uzun, kuyruk dip kısmı üçgen şeklindedir. Ramlıç koyunlarının canlı ağırlıkları ortalama 60 - 65 kg, Ramlıç koçları ise 80 ile 90 kg’dır. Ramliç Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Menemen Koyunu ve Özellikleri:

Menemen koyun ırkı, Batı Anadolu ve Trakya bölgesinde et koyunculuğuna yönelmek isteyen yetiştiricilerin daha yüksek verim ve gelir elde etmesi amacıyla geliştirilmiş bir koyun tipidir. Bu gereksinmeyi karşılamak amacıyla, Ege Üniversitesi Ziraat Fakültesince Ile de France koyun ırkı ile Tahirova koyunlarının melezlenmesi çalışmalarına başlanmış ve elde edilen yeni tipteki koyunlara da Menemen adı verilmiştir. Melezlemede Ile de France ırkının hızlı gelişme özelliğinden, Tahirova ırkının da süt ve döl verim düzeyi ile et kalitesinden yararlanılmıştır. Menemen koyun ırkında ortalama olarak %75 Ile de France ve %25 Tahirova kanı bulundurmaktadır.

Vücut dar ve yüksek, bacaklar uzundur. Vücut beyazdır, göz, ağız, burun ucu, kulak ve ayaklarda siyah lekeler vardır. Baş, bacaklar ve karın altı yapağısızdır. Yapağı tipi kaba karışıktır. Erkekler kuvvetli spiral boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur. Olgun bir Menemen koyunu 60-70 kg, olgun bir Menemen koçu ortalama 80-110 kg'dır. Menemen Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Tahirova Koyunu ve Özellikleri:

Tahirova Koyunu, Kıvırcık koyundan Doğu Friz Koyun ırkı ile melezlenmesiyle geliştirilmiş bir ırktır. Yerli koyun ırkların hastalıklara dayanıklılıkları, iklim ve çevreye uyum gibi özellikleri ve kültür ırkların yüksek verim özellikleri ile birleştirilir. Doğu Friz x Kıvırcık koyun ırkları arasında yapılan bu melezlemede %75 Doğu Friz + %25 Kıvırcık genotipi içermektedir. Vücut, beyaz ve lekesiz, ince ve uzun kemik yapılıdır. Kuyruk, ince ve uzundur. Baş ve bacaklar yünsüzdür. Erkek ve dişileri boynuzsuzdur. Kulaklar büyük ve öne doğru düşüktür, en belirgin özelliği uzun ve tüysüz bir kuyruğa sahip olmalarıdır.

Tahirova Koyunların ağırlığı 55 - 60 kg ve koçların ağırlığı 80-90 kg arasındadır. Kıvırcık ve Kıvırcık melezi koyunların yetiştirildiği her yerde Tahirova koyunu rahatlıkla yetiştirilebilir. Bu nedenle, Güney Marmara, Trakya ve Ege Bölgesi’nde ince kuyruklu yerli ırkların ıslahında başarıyla kullanılmıştır. Tahirova Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Sönmez Koyunu ve Özellikleri:

Yerli koyun ırkları listesinde en çok merak edilen, aranan, birazda gizemli olan Sönmez koyunu %25 Sakız koyunu ve %75 Tahirova koyunu ırkı ile melezlenmesiyle geliştirilmiş bir ırktır. Bu ırkın geliştirilmesinde büyük emek harcayan Prof. Dr. Resit Sönmez’in soy ismi bu koyun ırkına verilmiştir. Sönmez dişi koyunları boynuzsuz olup koçlarında ise küçük boynuzlar vardır. Kuyrukları uzun, ince ve yağsız; yünleri beyaz renkte ve lekesizdir, yün ağırlıkları 4 kg civarındadır. Döl verimi ve döl tutma oranı yüksek, doğumda kuzu sayısı ortalaması ise 1.80'dir.

Meralardan yüksek derecede yararlanabilir. Ege ve Marmara Bölgelerinde yetiştirilmesi icin uygundur. Annelik güdüleri yüksek, kuzu kayıpları az ve koruyucu özellikli bir ırktır. Sütleri ikiz ve üçüz kuzulara rahatlıkla yetebilecek kadar verimlidir. Laktasyon süresi yaklaşık 180- 240 gündür. Laktasyon süt verimi ortalaması ise 250 - 350 lt'dir. Sönmez koyunlarında süt verim özellikleri bakımından saptanan değerler, bütün yerli ırklar ile Tahirova, Acıpayam ve Türkgeldi gibi sütçü tiplerden oldukça yüksektir. Yetişkin Sönmez dişi koyununun canlı ağırlıkları 60-65 kg, yetişkin Sönmez koçların ise 90-100 kg’dır. Sönmez Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Acıpayam Koyunu ve Özellikleri:

Acıpayam Tarım İşletmesinde geliştirilen ırk, % 50 İvesi, % 25 Dağlıç ve %25 Doğu Friz genotipi taşır. Vücut iri yapılı, renk beyaz ve lekesizdir. Baş genelde beyaz olmakla birlikte kahverengi veya siyah lekeli olanlara da rastlanır. Kaba yapağılıdır. Koçlar ve koyunlar boynuzsuzdur. Kuyruk tek parçalı, oval, orta büyüklükte, yağlı ve uca doğru incelerek uzanır. Acıpayam koyunu güç çevre şartlarına dayanıklı ve hastalıklara dirençlidir. Yoğun oldukları yerler Denizli, Afyon, Isparta ve Antalya. Yetişkin Acıpayam dişi koyununun canlı ağırlıkları 60-70 kg, yetişkin Acıpayam koçların ise 90 - 100 kg’dır. Acıpayam Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Çine Çaparı Koyunu ve Özellikleri:

Çine Çaparı koyunu Aydın ili, Çine ve Bozdoğan ilçeleri ve Madran Dağı çevresinde yetiştirilmektedir. Vücut orta büyüklüktedir. Baş vücuda göre biraz küçük, kulaklar orta büyüklükte ve sarkıktır. Vücut genellikle bej veya açık gri renkte, baş, kulaklar, bacaklar ve karın altı kahverengiden siyaha kadar değişebilen tonlardaki renkle ya da bu renkleri içeren lekelerle kaplıdır. Kaba karışık yapağılıdır. Erkekler güçlü spiral boynuzlu, dişiler çoğunlukla boynuzsuzdur. Yağlı kuyruklu olup diğer yağlı kuyruklu yerli koyun ırklarından daha toplu bir kuyruk yapısına sahiptir. Yetişkin Çine Çaparı dişi koyununun canlı ağırlıkları 35 - 40 kg, yetişkin Çine Çaparı koçların ise 55 - 60 kg’dır. Çine Çaparı Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Sakız Koyunu ve Özellikleri:

Kıvırcık ile Dağlıç koyun cinslerinin çiftleştirilmesi ile ortaya çıktığı düşünülen sakız koyun ırkı Ege denizinde ki Yunan Chios adasının türkçe adıdır. 150 yıl önce İzmir ilinin Karaburun Yarımadasında ki Çeşme kasabasına getirilmiş olan sakız koyun ırkı Çeşme koyunu olarakta bilinir. Aydın, Söke, Marmara ve Ege sahillerinde yetişmektedir.

Vücut dar ve yüksek, bacaklar uzundur. Vücut beyazdır, göz, ağız, burun ucu, kulak ve ayaklarda siyah lekeler vardır. Baş, bacaklar ve karın altı yapağısızdır. Erkekler kuvvetli spiral boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur. Erken gelişen bir ırktır. Yerli koyun ırkları içinde süt ve döl verimi en yüksek olan Sakız koyununun  Laktasyon süresi 190 - 195 gün arası değişmektedir. Bir laktasyonda 165 - 170 litre süt vermektedir, bu oran emzirme döneminde 500 litreye kadar çıkmaktadır. Yetişkin Sakız dişi koyununun canlı ağırlıkları 40 - 65 kg, yetişkin Sakız koçların ise 65 - 95 kg’dır. Sakız Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Karagül (Karakul) Koyunu ve Özellikleri:

Karakul yetiştiriciliği, 1929 yılında Rusya'dan getirilen 16 koç ve 20 koyuna dayanmaktadır. Karakul koçları ile bazı yerli ırkların (Kırmızı Karaman, Tuj, Akkaraman ve Kıvırcık) yetiştirilmesiyle, 1950 yılında İç Anadolu'da Eskişehir yakınlarındaki Çifteler Devlet Çiftliği'nde büyük bir Karakul sürüsü oluşturulmuştur. Rusya ve Afganistan ithalatından çok önce ülkenin kuzeyinde Tokat ilinde ve güneyde Antalya ilinde bulunmaktadır.

Karakul koyununun vücut yapısı küçüktür. Başı orta büyüklükte, boynu kısa ve kalın, bacakları ise orta uzunluktadır. Yaygın vücut rengi siyahtır. Siyah dışında kahverengi, gri ve beyaz olanları da görülür. Yapağısı kaba karışıktır. Erkekler boynuzlu dişiler ise genel olarak boynuzsuzdur. Yetersiz çevre şartlarına dayanıklıdır. Hastalıklara dirençlidir. Bozkır iklimi ve kurak şartlara iyi adapte olmuştur. Özel bakım ve besleme istemez. Yetersiz mera, bakım besleme koşullarında yetiştirilebilir.

Karagül koyunları başlıca kuzularından kürk için post elde etmek amacıyla yetiştirilir. Yağlı kuyruklu koyunlar grubuna giren bu ırkın asıl yayılma alanı Güney Rusya, Türkistan, Özbekistan, Afganistan, Pakistan ve İran’dır.Bu ülkelerden başka, Romanya, Macaristan, Avusturya, Almanya, Fransa, İtalya, Güney Afrika, ırak ve Türkiye’de Karagül koyunu yetiştirilmektedir. Karakul koyununu erkeğinin canlı ağırlığı 60-70 kg civarındadır. Dişi koyunun ağırlığı ise 40-50 kg arasındadır. Karagül Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Norduz Koyunu ve Özellikleri:

Norduz koyunu Van'ın Gürpınar ilçesine bağlı Norduz bölgesinde yetiştirilen, eti, sütü ve diğer özellikleri bakımından diğer koyunlara göre daha kaliteli verim elde edilen Norduz koyunu, bu köylerde yaşayan halkın göç etmesiyle yok olma tehlikesi altına girmiştir. Norduz koyununun vücut rengi çoğunlukla beyazdan sonra kül rengidir. Bazen az miktarda gri beyaz ve kahverengi beyaz renklilere de rastlanmaktadır. Erkekler boynuzlu, dişilerin yaklaşık yarısı boynuzludur. Sürü ve analık iç güdüsü, yürüme, otlama yeteneği ile sevk ve idare kolaylığı iyidir. Yetiştirildiği bölgede dayanıklılık, yaşama gücü ve adaptasyon yeteneği yüksektir. Yüksek bacaklıdır. Yetişkin Norduz dişi koyununun canlı ağırlıkları 40 - 50 kg, yetişkin Norduz koçların ise 60 - 65 kg’dır. Norduz Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Gökçeada Koyunu ve Özellikleri:

Gökçeada koyunu küçük yapılıdır. Vücut beyaz, göz, ağız, burun ucu, kulak ve ayaklarda siyah lekeler görülür. Erkekler kuvvetli spiral boynuzlu, dişiler boynuzsuzdur. Yağsız, ince ve uzun kuyrukludur. Süt verimi ve yaşama gücü oldukça yüksektir. Sert iklimli bölgelerde de yetiştirilebilmektedir. Erken yaşta cinsel olgunluğa erişir. Hastalıklara dayanıklıdır, her hangi bir aşılama programı uygulanmaksızın yetiştirilebilir. En çok Gökçeada (İmroz) adasında engebeli ve dağlık arazide, düşük kaliteli mera alanlarında çobansız olarak yetiştirilmektedir. Yetişkin Gökçeada dişi koyununun canlı ağırlıkları 45 - 50 kg, yetişkin Gökçeada koçların ise 55 - 60 kg’dır. Gökçeada Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Pırlak Koyunu ve Özellikleri:

Pırlak koyunu Kütahya, Afyon, Uşak, Manisa, Isparta ve Burdur şehirlerinde yogun olarak yetiştirilir. Vücut orta iriliktedir. Renk beyaz, göz etrafında, kulak uçlarında ve ağız etrafında siyah lekelere rastlanır. Ayakları siyah lekeli olanlar da görülmektedir. Erkekler spiral şeklindeki boynuzlara sahiptir, dişilerde boynuz bulunmaz. Sıcak ve kurak iklim hayvanı olmakla birlikte değişik çevre koşullarına adaptasyon yeteneği iyidir. Yetişkin Pırlak dişi koyununun canlı ağırlıkları 45 - 50 kg, yetişkin Pırlak koçların ise 50 - 60 kg’dır. Pırlak Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Polatlı Koyunu ve Özellikleri:

Polatlı koyunu Akkaraman koyun ırkının İllede France koyun ırkı ile melezlenmesi sonucunda elde edilmiştir. % 75 İll de France genotip taşır. Vücut derin ve geniş, sırt geniş yapılıdır. Kulaklar büyüktür. Vücut beyazdır. Kuyruk yağsız, ince ve uzundur. Erkekler ve dişiler boynuzsuzdur. Meme yapısı gelişmiş ve vücuda bağlantısı iyidir. Laktasyon süresi: 120 gün olup bu sürede ki süt verimi 70 ile 100 kg’dir.

Step iklim koşullarına, açık ve engebeli arazilere iyi adapte olmuştur. Dağlık alanlar için uygun değildir. Farklı iklim ve coğrafi koşullarda yetiştirilebilir. Orta Anadolu koşulalrına iyi adapte olmuştur. Hastalıklara direnci yerli koyun ırklarına benzer. Sürü, analık içgüdüsü ve yürüme kabiliyeti çok iyidir. Erken gelişmektedir ve iyi kalitede karkas üretmektedir. Erkekler ticari melezleme amacıyla kullanılabilirler. Yetişkin Polatlı dişi koyununun canlı ağırlıkları 70 - 75 kg, yetişkin Pırlak koçların ise 85 - 100 kg’dır. Polatlı Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 

Bafra Koyunu ve Özellikleri:

Sakız koyununun Karayaka koyunlarıyla melezlenmesi sonucu oluşturulmuştur. Bafra Koyun ırkı %75 Sakız ve %25 Karayaka kanı taşır. Karadeniz bölgesinde yetiştiriciliği yapılmaktadır. Vücut rengi beyaz ve yapağı ile örtülüdür. Ağız, göz etrafı ve kulaklarda siyah lekelere rastlanır. Süt tipi vücut yapısına sahiptir. Baş yapısı orta büyüklükte, kulaklar uzundur. Boyun ince ve uzundur. Adaptasyon yeteneği oldukça iyidir. Hastalıklara dayanıklılılığı yerli ırklar gibidir. Sürü, analık içgüdüsü ve yürüme kabiliyeti çok iyidir. Erken gelişmektedir. Yetişkin Bafra dişi koyununun canlı ağırlıkları 55 - 60 kg, yetişkin Bafra koçların ise 70 kg’dır. Bafra Koyun Irkı fiyatları ve satan üreticileri görmek için buraya tıklayınız. 


Use of the information/advice in this guide is at your own risk. The Farmow and its employees do not warrant or make any representation regarding the use, or results of the use, of the information contained herein as regards to its correctness, accuracy, reliability, currency or otherwise. The entire risk of the implementation of the information/ advice which has been provided to you is assumed by you. All liability or responsibility to any person using the information/advice is expressly disclaimed by the Farmow and its employees.